రామాయణంలోని 2వ కాండ — పట్టాభిషేకం, వనవాసం
దశరథుడు రామునికి పట్టాభిషేకం చేయాలని నిర్ణయించాడు. అయోధ్య అంతా ఆనందంతో ఉప్పొంగింది.
కైకేయి దాసి మంథర ఆమె మనసును విషపూరితం చేసింది — 'రాముడు రాజైతే నీ కుమారుడు భరతుడు దాసుడవుతాడు' అని.
కైకేయికి దశరథుడు గతంలో రెండు వరాలు ఇచ్చాడు (యుద్ధంలో ఆమె అతని ప్రాణం కాపాడినందుకు). ఇప్పుడు వాటిని అడిగింది —
• భరతునికి రాజ్యం
• రామునికి 14 ఏళ్ళ వనవాసం
దశరథుడు గుండె పగిలిపోయేలా విలపించాడు. కానీ రాముడు ఒక్క క్షణం కూడా సంశయించలేదు. తండ్రి మాట నిలబెట్టడం కోసం రాజ్యాన్ని వదిలి అడవికి బయలుదేరాడు.
సీత భర్తను వదిలి ఉండనని పట్టుబట్టింది. లక్ష్మణుడు అన్నను వదలనని వెంట వచ్చాడు.
ముగ్గురూ నారవస్త్రాలు ధరించి అడవికి వెళ్ళారు. దశరథుడు పుత్రవియోగ శోకంతో మరణించాడు — గతంలో శ్రవణ కుమారుని తండ్రి ఇచ్చిన శాపం ఫలించింది.
భరతుడు తిరిగి వచ్చి జరిగినది తెలుసుకుని తల్లిని తీవ్రంగా నిందించాడు. రాజ్యాన్ని నిరాకరించాడు.
చిత్రకూటానికి వెళ్ళి రాముడిని తిరిగి రమ్మని వేడుకున్నాడు. రాముడు తండ్రి మాట కోసం నిరాకరించాడు.
భరతుడు రాముని పాదుకలను తీసుకువెళ్ళి, వాటిని సింహాసనంపై ఉంచి — తాను నందిగ్రామంలో సన్యాసిలా జీవిస్తూ రాముని ప్రతినిధిగా మాత్రమే పాలించాడు. ఇది రామాయణంలో అత్యుత్తమ త్యాగాలలో ఒకటి.