🛕 సింహాచలం వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయం

చరిత్ర & పురాణ గాథ — History

సింహాచలం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం నగరానికి 11 కిలోమీటర్ల దూరంలో, తూర్పు కనుమలలోని సింహగిరి పర్వతంపై, సముద్రమట్టానికి 244 మీటర్ల ఎత్తున వెలసిన ప్రముఖ వైష్ణవ క్షేత్రం. విశాఖ పరిసర ప్రాంతాలు, ఉత్తరాంధ్ర, ఒడిశా భక్తులు ఇక్కడి స్వామిని 'సింహాద్రి అప్పన్న' అని భక్తితో పిలుచుకుంటారు.

స్థల పురాణం ప్రకారం, శ్రీమహావిష్ణువు వరాహావతారంలో హిరణ్యాక్షుని, నరసింహావతారంలో హిరణ్యకశిపుని సంహరించాడు. ఈ రెండు అవతారాల మిశ్రమ రూపమైన వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి — వరాహ ముఖంతో, నరుని శరీరంతో, సింహం తోకతో — ఈ కొండపై స్వయంభువుగా వెలిశాడని చెబుతారు. మూలవిరాట్టును సాక్షాత్తు ప్రహ్లాదుడే ప్రతిష్ఠించాడని ప్రాచీన గాథ.

కాలక్రమంలో ఆలయం శిథిలావస్థకు చేరగా, పురూరవ మహారాజుఅక్షయ తృతీయ రోజున జరిగిందని చెబుతారు. ఉగ్రమూర్తి అయిన స్వామి రూపాన్ని భక్తులు సహించలేరు కనుక, నిత్యం చందనంతో కప్పి ఉంచమని పురూరవుడు ఆజ్ఞాపించాడని ప్రతీతి.

అందుకే సింహాచలం స్వామి సంవత్సరంలో 364 రోజులు చందనంతో కప్పబడి దర్శనమిస్తారు. కేవలం వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) నాడు మాత్రమే, అర్ధరాత్రి నుండి మరుసటి రోజు మధ్యాహ్నం వరకు — మొత్తం 12 గంటలు — స్వామివారి నిజరూప దర్శనం లభిస్తుంది. ఈ చందనం తొలగించే వేడుకను చందనోత్సవం (చందన యాత్ర) అని అంటారు; తొలగించిన చందనాన్ని భక్తులకు ప్రసాదంగా పంచుతారు.

11వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయం కళింగ శిల్ప శైలిలో రూపొందించబడింది — అద్భుతమైన శిల్పకళ, అందమైన గోపురాలతో అలరారుతుంది. ఇది తిరుపతి తర్వాత అత్యధిక ఆదాయం కలిగిన దేవాలయంగా ప్రసిద్ధి. స్వామి చుట్టూ, కొండ చుట్టూ గిరి ప్రదక్షిణ చేసే ప్రత్యేక సంప్రదాయం కూడా ఇక్కడ ఉంది — తమిళనాడులోని తిరువణ్ణామలై తరహాలో.

దర్శన సమయాలు*