🪷 విశాలాక్షి దేవాలయం, కాశీ

చరిత్ర & పురాణ గాథ — History

విశాలాక్షి దేవాలయం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం, వారణాసి (కాశీ)లో, కాశీ విశ్వనాథ మందిరానికి సుమారు ఒక కిలోమీటరు దూరంలో వెలసిన అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటి. ఈ క్షేత్రాన్ని కంచి కామాక్షి, మధుర మీనాక్షిలతో పోల్చుతారు — ముగ్గురు అమ్మవార్లను కలిపి దక్షిణ, మధ్య, ఉత్తర భారతదేశాల్లో అమ్మవారి ఆరాధనకు ప్రతీకలుగా భక్తులు భావిస్తారు.

స్థల పురాణం ప్రకారం, సతీదేవి శరీర భాగంలో చెవిపోగు (కర్ణాభరణం) ఈ స్థలంలో పడిందని చెబుతారు — అందుకే అమ్మవారిని 'మణికర్ణిక' అని కూడా పిలుస్తారు. (కాశీలోని ప్రసిద్ధ మణికర్ణికా ఘాట్ పేరుకు కూడా ఇదే సంబంధం ఉంది.)

ఈ శక్తి పీఠంలోని గర్భాలయంలో అమ్మవారు రెండు రూపాలతో దర్శనమిస్తారు — ఒకరూపం స్వయంభువు (స్వయంగా ఆవిర్భవించినది), మరొకరూపం అర్చామూర్తి (పూజకు ప్రతిష్ఠించబడినది). భక్తులు ఆలయంలోకి ప్రవేశించగానే ముందుగా అర్చామూర్తిని, తర్వాత స్వయంభువును దర్శించుకోవడం సంప్రదాయం.

విశాలాక్షి ఆలయానికి వెళ్ళే మార్గంలోనే వారాహీ దేవి మందిరం ఉంది — ఈమె కాశీ గ్రామదేవత, లలితా పరాభట్టారిక అమ్మవారి సర్వ సైన్యాధ్యక్షురాలిగా భావిస్తారు. కాశీ యాత్రలో భక్తులు సాధారణంగా కాశీ విశ్వనాథుని, అన్నపూర్ణాదేవిని దర్శించిన తర్వాత విశాలాక్షి అమ్మవారిని కూడా దర్శించుకుని కాశీ యాత్రను సంపూర్ణం చేసుకుంటారు. కాశీని మోక్షదాయక క్షేత్రంగా పరిగణించడంలో విశాలాక్షి దర్శనం కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగం.

దర్శన సమయాలు*