ఈశా ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుని స్ఫూర్తిదాయక జీవిత చరిత్ర — 9 అధ్యాయాలు
సద్గురు (జగ్గీ వాసుదేవ్) — ఈశా ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకులు, యోగి, ఆధ్యాత్మిక గురువు, పద్మవిభూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. ఒక సాధారణ వ్యాపారవేత్తగా జీవించిన వ్యక్తి, ఒక్క గాఢమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభవంతో జీవిత గమనాన్నే మార్చుకుని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మందికి ఇన్నర్ ఇంజినీరింగ్, యోగ సాధనలు బోధించిన మహా గురువు. ఈ స్ఫూర్తిదాయక చరితను 9 అధ్యాయాలలో అందిస్తున్నాం.
సద్గురు (జగదీష్ వాసుదేవ్, ముద్దుగా "జగ్గీ") కర్ణాటకలోని మైసూరులో ఒక తెలుగు కుటుంబంలో 1957 సెప్టెంబర్ 3న జన్మించారు. తండ్రి బి.వి. వాసుదేవ్ రైల్వేశాఖలో కంటి వైద్య నిపుణులు, తల్లి సుశీలా వాసుదేవ్. నలుగురు సంతానంలో ఆఖరివాడైన జగ్గీకి జన్మించినప్పుడు జ్యోతిష్యుడు మంచి భవిష్యత్తు ఉందని చెప్పి "జగదీష్" (జగత్తుకు ఈశ్వరుడు) అని నామకరణం చేశారు.
తండ్రి ఉద్యోగం వల్ల అనేక చోట్లకు బదిలీ అవుతుండేది. చిన్నతనం నుండే ప్రకృతిపై అమితమైన ఆసక్తి కలిగిన జగ్గీ తరచూ దగ్గర్లోని అడవులకు వెళ్ళేవాడు — కొన్నిసార్లు ఈ యాత్రలు మూడు రోజుల వరకూ కొనసాగేవి. పాములు, ఇతర వన్యప్రాణులతో అతనికి అసాధారణమైన అనుబంధం ఉండేది.
కేవలం 11 సంవత్సరాల వయసులో మల్లాడిహళ్ళి శ్రీ రాఘవేంద్ర స్వామి అనే యోగి ద్వారా కొన్ని యోగాసనాలు నేర్చుకున్నారు. ఆ ఆసనాలను ప్రతిరోజూ క్రమం తప్పకుండా సాధన చేసేవారు — ఇదే తరువాత కాలంలో ఆయన జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చిన యోగ సాధనకు బీజం వేసింది.
మైసూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఇంగ్లీష్ సాహిత్యంలో గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసిన జగ్గీ, ఆధ్యాత్మికతకు పూర్తి భిన్నమైన జీవితాన్ని గడిపారు — యువకుడిగా మోటార్సైకిళ్ళతో ప్రేమలో పడ్డారు, తన బైక్పై దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు సాహసయాత్రలు చేసేవారు.
కళాశాల విద్య తరువాత ఆయన విజయవంతమైన వ్యాపారవేత్తగా ఎదిగారు — ఇటుక కర్మాగారం, పౌల్ట్రీ ఫార్మ్, నిర్మాణ సంస్థ వంటి అనేక వ్యాపారాలను స్థాపించి విజయవంతంగా నడిపించారు. బయటకు చూస్తే ఆయన ఒక సాధారణ, ఆధునిక, విజయవంతమైన యువ వ్యాపారవేత్తగా కనిపించేవారు — ఆధ్యాత్మిక మార్గంతో ఎటువంటి సంబంధం లేకుండా.
ఈ కాలంలో ఆయనకు వివాహం కూడా జరిగింది (1984), కానీ ఆయన జీవితంలో అతి త్వరలో ఎదురవ్వబోయే ఒక అనుభవం, ఆయన లోకాన్ని చూసే దృష్టినే పూర్తిగా మార్చబోతోంది.
1982లో, 25 సంవత్సరాల వయసులో, జగ్గీ తన మోటార్సైకిల్పై మైసూరు సమీపంలోని చాముండి కొండపైకి వెళ్ళారు. ఒక బండరాయిపై కూర్చుని, కళ్ళు తెరిచి ఉండగానే ఆయనకు అనుహ్యమైన ఒక గాఢమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభవం కలిగింది.
ఆ అనుభవం గురించి సద్గురు స్వయంగా వివరిస్తూ — "నాకు తెలియదు నేనా బండరాయినా, బండరాయి నేనా అని" — తనకు, పరిసరాలకు మధ్య ఉన్న భేదం పూర్తిగా కరిగిపోయిందని చెప్పారు. నాలుగున్నర గంటలు ఈ స్థితిలో గడిచిపోయింది — కళ్ళు తెరిచే ఉన్నాయి, పూర్తి స్పృహతోనే ఉన్నారు, కానీ సమయం ఎలా గడిచిందో తెలియలేదు.
ఈ అనుభవం తరువాత ఆరు వారాలకే, సద్గురు తన అన్ని వ్యాపారాలను స్నేహితులకు అప్పగించి, ఈ అనుభవం యొక్క అంతరార్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి దేశమంతటా తిరిగారు. దాదాపు ఒక సంవత్సరం పాటు ధ్యానం, ప్రయాణాలలో మునిగిపోయిన తరువాత, తనకు కలిగిన ఈ అంతర్గత అనుభవాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడానికి యోగా బోధించాలని నిర్ణయించుకున్నారు — ఇదే ఆయన జీవిత గమనాన్ని శాశ్వతంగా మార్చిన నిర్ణయం.
తన అంతర్గత అనుభవాలను ఇతరులతో పంచుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న సద్గురు, మతాతీతంగా, లాభాపేక్ష లేకుండా, పూర్తిగా స్వచ్ఛంద కార్యకర్తల (వాలంటీర్ల) చేత నిర్వహించబడే "ఈశా ఫౌండేషన్" అనే సంస్థను స్థాపించారు. 1992లో కోయంబత్తూర్ సమీపంలో ఈశా యోగా కేంద్రం స్థాపించబడింది.
ఈ కేంద్రం ప్రవేశద్వారం వద్ద ఉన్న "సర్వధర్మ స్థంభం" — హిందూ, ఇస్లాం, క్రైస్తవ, జైన్, టావో, జొరాష్ట్రియన్, జుడాయిజం, షింటో, బౌద్ధ — అన్ని మతాల గుర్తులతో, అన్ని మతాల ఏకత్వాన్ని చాటుతూ, ప్రతి ఒక్కరికీ స్వాగతం పలుకుతుంది — ఇది ఈశా ఫౌండేషన్ యొక్క సార్వత్రిక దృష్టికోణానికి ప్రతీక.
ఈశా ఫౌండేషన్ ఈరోజు ఇండియా, అమెరికా, ఇంగ్లాండ్, లెబనాన్, సింగపూర్, కెనడా, మలేషియా, ఉగాండా, ఆస్ట్రేలియా వంటి అనేక దేశాలలో యోగా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది. ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి ఆర్థిక, సామాజిక సంస్థకి ప్రత్యేక సలహాదారు హోదా పొందిన గుర్తింపు కూడా దక్కించుకుంది.
ఈశా ఫౌండేషన్ యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటంటే — ఇది పూర్తిగా స్వచ్ఛంద కార్యకర్తల (వాలంటీర్ల) శ్రమ, సమయం, అంకితభావంతో నడుస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది వాలంటీర్లు తమ ఉచిత సమయాన్ని ఈశా కార్యక్రమాల కోసం, సేవా కార్యక్రమాల కోసం అందిస్తున్నారు — ఇది ఎటువంటి ప్రతిఫలాపేక్ష లేని నిష్కామ సేవకు ఉదాహరణ.
ఇన్నర్ ఇంజినీరింగ్ వంటి కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేవారికి వాలంటీర్లు తాజాగా తయారుచేసిన సంపూర్ణ శాకాహార భోజనం అందిస్తారు, కార్యక్రమ నిర్వాహణలో సహాయం చేస్తారు — వీరిని "ఈశాంగాలు" అని పిలుస్తారు. శిక్షణ పొందిన ఈశాంగాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక కేంద్రాలలో ఇన్నర్ ఇంజినీరింగ్ కార్యక్రమాలను స్వయంగా నిర్వహిస్తారు.
ఈశా ఫౌండేషన్ నటమాడు గ్రామ సేవా కార్యక్రమం ద్వారా గ్రామీణ ప్రజలకు ఉచిత వైద్య చికిత్సలు, యోగా శిక్షణ, వనమూలికా చికిత్సలు, బాలికల శిక్షణ, కంప్యూటర్ శిక్షణ, పర్యావరణ అవగాహన కార్యక్రమాలు అందిస్తుంది. సునామి వంటి విపత్తుల సమయంలో వేలాది మందికి తక్షణ సహాయం, వైద్య సదుపాయాలు, గృహ నిర్మాణం వంటి సేవలను వాలంటీర్లు, సద్గురువాల్లు అందించారు.
"ఇన్నర్ ఇంజినీరింగ్" — సద్గురు రూపొందించిన ఒక సరికొత్త, ఆచరణాత్మక ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమం. ఇది సంక్లిష్టమైన, అర్థంకాని ఆధ్యాత్మికతను బోధించదు — శాస్త్రీయంగా, సోదాహరణంగా, ఆచరణ యోగ్యమైన యోగ సాంకేతికతలను సరళంగా అందిస్తుంది.
ఈ కార్యక్రమం ద్వారా శాంభవీ మహాముద్ర క్రియ అనే ప్రాచీన యోగ క్రియను నేర్పిస్తారు — ఇది కేవలం 21 నిమిషాల్లో చేయగల శక్తివంతమైన సాధన. ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది నిబద్ధతతో దీనిని నిత్యం సాధన చేస్తున్నారు. శాస్త్రీయ పరిశోధనలు ఈ క్రియ నిద్ర నాణ్యత, మానసిక ఆరోగ్యం, మెదడు పనితీరు, శారీరక శ్రేయస్సుపై చూపే సానుకూల ప్రభావాలను నిర్ధారించాయి.
ఇన్నర్ ఇంజినీరింగ్ కార్యక్రమం భారతదేశంలోని ఈశా యోగా కేంద్రంలో, అమెరికాలోని ఈశా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్నర్-సైన్సెస్లో, మరియు ఆన్లైన్లో కూడా అందుబాటులో ఉంటుంది. ISRO శాస్త్రవేత్తలు, క్రికెటర్లు, వ్యాపార నాయకులు సహా అనేక రంగాల వ్యక్తులు ఈ కార్యక్రమం తమ జీవితాల్లో తీసుకొచ్చిన మార్పును అనుభవపూర్వకంగా పంచుకున్నారు — నిలకడ, ఆందోళన రహిత మనస్థితి, మెరుగైన భావవ్యక్తీకరణ, బలమైన సంబంధాలు వంటి ప్రయోజనాలు వీరు పేర్కొన్నారు.
ఈశా యోగా కేంద్రంలో ధ్యానలింగం అనే ఒక ప్రత్యేక ధ్యాన స్థలం ఉంది — ఇది సద్గురు స్వయంగా రూపొందించిన శక్తివంతమైన శక్తి క్షేత్రం, ఎటువంటి ఆచారాలు, నమ్మకాలు అవసరం లేకుండా ధ్యానం చేయడానికి అనువైన స్థలం. దీనితో పాటు తీర్థకుండం, ఈశా బుద్ధ సంఘం వంటి ఇతర ధ్యాన, సాధనా స్థలాలు కూడా ఉన్నాయి.
2017లో, భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ సద్గురు రూపొందించిన 112 అడుగుల ఎత్తైన ఆదియోగి శివ విగ్రహాన్ని ఈశా యోగా కేంద్రంలో ప్రారంభించారు. శివుడిని "ఆదియోగి" (మొదటి యోగి)గా గుర్తించి, యోగ శాస్త్రానికి మూల పురుషుడిగా కీర్తిస్తూ ఈ విగ్రహాన్ని నిర్మించారు — ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద శివ విగ్రహాలలో ఒకటిగా గిన్నిస్ రికార్డు సాధించింది.
ఈశా ఫౌండేషన్ తన దీర్ఘకాల స్వప్నమైన ఈశా హోమ్ స్కూల్ను కూడా ప్రారంభించింది — పిల్లల్లో సహజంగా ఉండే ప్రతిభను వెలికి తీయడానికి, ఏ నిర్దిష్ట తత్వాన్ని బలవంతంగా రుద్దకుండా, జీవిత అనుభవాలను లోతుగా ప్రోత్సహించే విధంగా ఈ పాఠశాల రూపొందించబడింది.
సద్గురు ఆధ్యాత్మిక బోధనలకే పరిమితం కాకుండా, పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం కూడా అసాధారణ కృషి చేశారు. 2017లో "ర్యాలీ ఫర్ రివర్స్" అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు — నదుల కాలుష్యం, నీటి కొరత గురించి అవగాహన పెంచడానికి దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం చేశారు.
2022లో సద్గురు "Save Soil" (నేలను రక్షించండి) అనే ప్రపంచవ్యాప్త ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు — నేల కోత, భూసారం క్షీణత సమస్యలపై ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించడానికి, దేశాధినేతలను నేల ఆరోగ్యం కోసం జాతీయ విధానాలు రూపొందించమని కోరుతూ. ఈ ఉద్యమంలో భాగంగా సద్గురు లండన్ నుండి భారత్ వరకు 100 రోజుల పాటు, 30,000 కిలోమీటర్లు ఒంటరిగా మోటార్సైకిల్పై ప్రయాణించారు — 65 ఏళ్ళ వయసులో చేపట్టిన ఈ సాహసయాత్ర నేలతల్లి సంరక్షణపై ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షించింది.
ఈ సేవలను గుర్తించి భారత ప్రభుత్వం 2017లో సద్గురుకు పద్మవిభూషణ్ పురస్కారం ప్రకటించింది — ఇది భారతదేశంలో రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం.
సద్గురు తన బోధనలను "జీవతత్వం" అని వర్ణిస్తారు — "శివతత్త్వం, కృష్ణతత్త్వం రెండూ జీవతత్త్వాలే. శివుడు, కృష్ణుడు జీవించినన్ని రోజులూ పూర్తిస్థాయి జీవితం గడిపారు" అని ఆయన చెబుతారు. ఆధ్యాత్మికత అనేది మతం కంటే భిన్నమైనదని, ఇది ప్రదేశాన్ని, భాషను, సంస్కృతిని బట్టి మారదని, కేవలం వ్యక్తీకరణ పద్ధతులు మారుతాయని ఆయన బోధిస్తారు.
ఈశా ఫౌండేషన్లో మహాశివరాత్రి, నవరాత్రి వంటి పండుగలను కూడా ఘనంగా జరుపుకుంటారు — శివుడిని మొదటి యోగిగా గుర్తిస్తూ "ఆదియోగి పండుగ"ను కూడా జరుపుతారు. 2024లో సద్గురుకు బ్రెయిన్ సర్జరీ జరిగినప్పుడు, ప్రధాని మోదీ సహా దేశవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది భక్తులు, అభిమానులు ఆయన త్వరిత కోలుకోవాలని ప్రార్థించారు — ఇది ఆయన ప్రభావం ఎంత విస్తృతంగా ఉందో చూపుతుంది.
సద్గురు జీవితం బోధించే పాఠం — విజయవంతమైన లౌకిక జీవితం, ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణ పరస్పర విరుద్ధం కావు. ఒక సాధారణ వ్యాపారవేత్తగా ఉన్న వ్యక్తి, ఒక్క గాఢమైన అనుభవంతో తన జీవిత దిక్కును మార్చుకుని, లక్షలాది మందికి శాంతిని, స్పష్టతను అందించే గురువుగా మారగలరని ఆయన చూపారు. "ఉన్నచోటనే ఉండి ఉన్నత స్థానానికి చేరుకోగలం" అనే ఆయన బోధన — ఆధ్యాత్మికత కోసం సన్యాసం తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదని, రోజువారీ జీవితంలోనే లోతైన పరివర్తన సాధ్యమని తెలియజేస్తుంది.