దేవసేనాధిపతి, షణ్ముఖుని దివ్య గాథ — 12 అధ్యాయాలు
శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య స్వామి — శివపార్వతుల రెండవ కుమారుడు, వినాయకుని తమ్ముడు, దేవతల సర్వసైన్యాధ్యక్షుడు. కుమారస్వామి, కార్తికేయుడు, స్కందుడు, షణ్ముఖుడు, మురుగన్, గుహుడు, వేలాయుధుడు — ఇలా ఎన్నో నామాలతో పూజింపబడే ఈ దైవం, తారకాసురుని సంహరించి దేవతలను రక్షించిన వీరుడు. ఆరు ముఖాలతో, నెమలి వాహనంపై, వేలాయుధంతో దర్శనమిచ్చే సుబ్రహ్మణ్యునికి ద్రావిడ (తమిళ) సంప్రదాయంలో విశిష్ట స్థానం. స్కంద పురాణం, శివ పురాణం, మహాభారతం, కాళిదాసు 'కుమారసంభవం'లో ఆయన గాథ వర్ణించబడింది. ఈ పేజీలో సుబ్రహ్మణ్యుని సంపూర్ణ చరితను 12 అధ్యాయాలలో అసలైన శ్లోకాలతో అందిస్తున్నాం.
పూర్వం తారకాసురుడు అనే రాక్షసుడు అమిత తపోబలంతో, అహంకారంతో సకల లోకాలను, సజ్జనులను హింసిస్తున్నాడు. అతని బాధలను భరించలేని దేవతలందరూ బ్రహ్మదేవుని, విష్ణువును శరణు వేడారు.
తారకాసురుడు ఒక వరం పొందాడు — 'శివుని పుత్రుని చేతిలో మాత్రమే తనకు మరణం'. కానీ ఆ సమయంలో సతీదేవి మరణించి, శివుడు వైరాగ్యంలో, ఘోర తపస్సులో మునిగి ఉన్నాడు — సంతానం కలిగే అవకాశమే లేదు. ఇదే తారకాసురుని ధైర్యానికి కారణం.
దేవతలు ఒక ఉపాయం ఆలోచించారు — సతీదేవి పార్వతిగా జన్మించి శివుని కోసం తపస్సు చేయసాగింది. ఎన్నో కష్టాలు పడి, మన్మథుని సహాయంతో (అతని దహనంతో) దేవతలు చివరికి శివపార్వతుల కల్యాణం జరిపించారు — తారకాసుర సంహారానికి బీజం పడింది.
కల్యాణానంతరం, శివుని దివ్య తేజస్సును (వీర్యాన్ని) ఏ దేవతా భరించలేకపోయారు. ఆ తేజస్సును మోయడానికి అగ్నిదేవుడు ముందుకు వచ్చాడు, కానీ ఆ తీవ్రతను భరించలేక గంగానదిలో విడిచాడు.
గంగ కూడా ఆ తేజస్సును భరించలేక, శరవణం (ఱెల్లుగడ్డి/రెల్లుపొదలు) లో విడిచింది. ఆ దివ్య తేజస్సు అక్కడ ఆరు తేజోభాగాలుగా విడిపోయింది. గంగాగర్భంలో తేజోరూపంలో ఉన్నందున స్వామికి 'గాంగేయుడు', శరవణంలో అవతరించినందున 'శరవణభవుడు' అనే నామాలు వచ్చాయి.
ఆ ఆరు తేజోభాగాలను ఆరుగురు కృత్తికలు (కృత్తికా నక్షత్ర అధిదేవతలైన ఆరుగురు మహర్షి పత్నులు) పెంచసాగారు. ఆ ఆరు భాగాలు అలల తాకిడికి ఏకమై — ఆరు ముఖాలు, పన్నెండు చేతులు, రెండు కాళ్ళతో ఒక దివ్య బాలుడు ఆవిర్భవించాడు.
ఆరుగురు తల్లుల నుండి ఒకేసారి పాలు తాగడానికి ఆరు ముఖాలు ధరించాడని, అందుకే 'షణ్ముఖుడు' (ఆరు ముఖాలు కలవాడు) అని, ఆరు కృత్తికలచే పెంచబడినందున 'కార్తికేయుడు' అని పేర్లు వచ్చాయి. గౌరీశంకరుల పుత్రుడు కావడంతో 'కుమారస్వామి', బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని తెలిపేవాడు కావడంతో 'సుబ్రహ్మణ్యుడు' అయ్యాడు.
ఈ విషయం తెలిసిన పార్వతీ పరమేశ్వరులు, రుద్రాంశ సంభూతుడైన ఆ షణ్ముఖుని అక్కున చేర్చుకుని కైలాసానికి తీసుకువెళ్ళారు — కుమారస్వామిగా స్వీకరించారు.
సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి గల ప్రతి నామానికి ఒక అర్థం ఉంది:
షణ్ముఖుడు — ఆరు ముఖాలు కలవాడు. స్కందుడు — పార్వతి పిలిచిన పదాన్ని బట్టి. కార్తికేయుడు — కృత్తికా నక్షత్ర సమయంలో అవతరించినవాడు. వేలాయుధుడు — వేల్ (శూలం) ఆయుధంగా కలవాడు. శరవణభవుడు — శరవణంలో అవతరించినవాడు. గాంగేయుడు — గంగ నుండి వచ్చినవాడు.
సేనాపతి — దేవతల సేనానాయకుడు. స్వామినాథుడు — శివునికే ప్రణవ (ఓంకార) మంత్ర అర్థాన్ని బోధించినవాడు. సుబ్రహ్మణ్యుడు — బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని తెలిపేవాడు. మురుగన్ — అందమైనవాడు (తమిళంలో). గురుగుహుడు — హృదయ గుహలో కొలువైన గురుస్వరూపం.
కారణజన్ముడైన ఈ బాలుని, దేవతల కోరిక మేరకు పార్వతీ పరమేశ్వరులు దేవతల సర్వసైన్యాధ్యక్షునిగా నియమించారు. పరమేశ్వరుడు 'శూలం' (వేల్) మొదలైన దివ్య ఆయుధాలను ప్రసాదించాడు.
కార్యోన్ముఖుడైన సుబ్రహ్మణ్య స్వామి — నెమలి వాహనంపై ఆసీనుడై, ఆరు ముఖాలు, పన్నెండు చేతులతో ఉగ్రరూపం దాల్చి, ఆరు చేతులతో ధనుస్సులను, మరో ఆరు చేతులతో బాణాలను ధరించి, రాక్షస సేనను ఒకేసారి సంహరించాలని సంకల్పించాడు. తారకాసురునిపై సమర శంఖం పూరించాడు.
సర్వశక్తిమంతుడైన కుమారస్వామి, నెమలి వాహనంపై తారకాసురునితో భీకర యుద్ధం చేశాడు. తన వేలాయుధంతో రాక్షస సేనను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేశాడు.
చివరికి తారకాసురుని సంహరించి విజయుడయ్యాడు — దేవతలను, ప్రజలను రక్షించాడు. ఆధ్యాత్మికంగా, తారకాసురుడు 'అజ్ఞానానికి' ప్రతీక; సుబ్రహ్మణ్యుని వేలాయుధం 'జ్ఞానశక్తి'కి ప్రతీక. అజ్ఞానమనే తారకాసురుని జ్ఞానశక్తితో సంహరించడమే ఈ గాథ అంతరార్థం. అందుకే స్వామి 'జ్ఞానశక్త్యాత్మా' అని ప్రసిద్ధి.
సురపద్ముడు, సింహముఖుడు అనే రాక్షసులను కూడా సంహరించాడని స్కంద పురాణ గాథ. తారకాసురుని జయించిన కారణంగా, విజయాన్ని కోరి ముందుకు నడిచేవారు, శత్రు విజయాల కోసం, సుబ్రహ్మణ్యుని పూజిస్తారు.
సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి ఇద్దరు భార్యలు — వల్లీ, దేవసేన. వీరు ఇచ్ఛాశక్తి, క్రియాశక్తికి ప్రతీకలు (స్వామి స్వయంగా జ్ఞానశక్తి స్వరూపుడు — ఇచ్ఛా, జ్ఞాన, క్రియ మూడు శక్తుల సమ్మేళనం).
తారకాసుర సంహారం తర్వాత, దేవేంద్రుడు తన కుమార్తె దేవసేనను సుబ్రహ్మణ్యునికిచ్చి వివాహం జరిపించాడు. ఈ కల్యాణం జరిగిన రోజే 'సుబ్రహ్మణ్య షష్ఠి'గా జరుపుకుంటారు.
వల్లీ ఆదిశేషుని మనవరాలు అని, ఆమెను వివాహమాడటానికి స్వామి బోయవాని వేషం ధరించాడని గాథ. వల్లీ-దేవసేనా సమేత సుబ్రహ్మణ్యుని దర్శనం వైవాహిక శుభాలను కలిగిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
సుబ్రహ్మణ్యుని ఆరు ముఖాలకు లోతైన తాత్త్విక అర్థం ఉంది — అవి పంచభూతాలు (భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం) + ఆత్మను సూచిస్తాయి. యోగ సాధకులకు అవి షట్చక్రాలకు (మూలాధారం నుండి ఆజ్ఞ వరకు ఆరు చక్రాలు) సంకేతాలు.
వేదాలలో సుబ్రహ్మణ్యుని సంవత్సర స్వరూపంగా (కాలాగ్ని) వర్ణించారు — ఆరు ముఖాలు ఆరు ఋతువులు, పన్నెండు చేతులు పన్నెండు మాసాలు. నెమలి వాహనం వివిధ వర్ణాలను వెదజల్లే జ్ఞాన కాంతికి ప్రతీక.
ఆరు కోణాల చక్రం (షట్కోణం) — బహుముఖీయమైన ప్రజ్ఞకు సంకేతం. అందుకే కవిత్వానికి, ప్రతిభకు ఆధార శక్తిగా కూడా సుబ్రహ్మణ్యుని ఉపాసిస్తారు. షణ్ముఖీ ప్రతిభను ప్రసాదించే కార్తికేయుని శాస్త్రాలు 'కవి'గా పేర్కొన్నాయి.
సుబ్రహ్మణ్యునికి 'స్వామినాథుడు' అనే విశిష్ట నామం ఉంది — ఆయన తన తండ్రి అయిన శివునికే ప్రణవ (ఓంకార) మంత్ర అర్థాన్ని బోధించాడని గాథ.
ఒకసారి బ్రహ్మదేవుడు ప్రణవ మంత్ర అర్థాన్ని సరిగా చెప్పలేకపోగా, బాల సుబ్రహ్మణ్యుడు దానిని వివరించాడు. శివుడు 'నాకు కూడా బోధించు' అని కోరగా — కుమారస్వామి తండ్రికే ఓంకార రహస్యాన్ని ఉపదేశించాడు. అందుకే ఆయన 'స్వామినాథుడు' (స్వామికే నాథుడు/గురువు) అయ్యాడు.
ఈ గాథ — జ్ఞానం వయసుపై ఆధారపడదని, గురుతత్త్వం హృదయ గుహలో (గురుగుహ) నిక్షిప్తమై ఉంటుందని తెలియజేస్తుంది. సుబ్రహ్మణ్యుడు సాక్షాత్తు శంకరునికే బోధించిన గురుస్వరూపం.
ప్రతి సంవత్సరం మార్గశిర శుద్ధ షష్ఠి నాడు 'సుబ్రహ్మణ్య షష్ఠి' (స్కంద షష్ఠి) పర్వదినాన్ని జరుపుకుంటారు — ఇది స్వామి జన్మదినం, దేవసేనతో కల్యాణం జరిగిన రోజు. దక్షిణ భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తమిళనాడులో, ఈ పండుగకు విశేష ప్రాధాన్యం.
కావడి సంప్రదాయం: షష్ఠి నాడు భక్తులు కుమారస్వామి ఆలయానికి 'కావడి' (పాలు, పంచదారతో నింపిన కుండలు మోసే ఒక భక్తి సాధనం) మోసుకుని వెళ్తారు — ఇది మొక్కుల తీర్చుకునే విధానం. తమిళ ప్రాంతాలలో పళని, తిరుచెందూర్, స్వామిమలై వంటి 'ఆరుపడై వీడు' (ఆరు ప్రధాన మురుగన్ క్షేత్రాలు) అత్యంత ప్రసిద్ధం.
సర్పదోషం ఉన్నవారు సుబ్రహ్మణ్యుని పూజిస్తే దోష నివారణ జరుగుతుందని, నాగ ప్రతిష్ఠ చేసినవారికి సంతానం కలుగుతుందని, అవివాహితులు స్వామి కల్యాణం చూస్తే వివాహం జరుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం. సుబ్రహ్మణ్యుడు సర్పరూపంలో కూడా పూజింపబడతాడు.
సుబ్రహ్మణ్య స్వామిని స్తుతించే అనేక స్తోత్రాలు ఉన్నాయి — సుబ్రహ్మణ్య అష్టకం (కరావలంబ స్తోత్రం), స్కంద షష్ఠి కవచం, షణ్ముఖ స్తోత్రం. 'శరవణభవ' అనే ఆరు అక్షరాల షడాక్షరీ మంత్రం (శ-ర-వ-ణ-భ-వ) పఠించడం మంచి ఫలితాలను ప్రసాదిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
'తారకఘ్నం' (తారకాసురుని సంహరించినవాడు), 'అచల మతిం' (స్థిరమైన బుద్ధి కలవాడు), 'షడాస్యం' (ఆరు ముఖాలు), 'మయూరధ్వజ' (నెమలి ధ్వజం) — ఇలా స్వామి గుణగణాలను స్తోత్రాలు కీర్తిస్తాయి.
సుబ్రహ్మణ్య స్వామి జీవితం మనకు నేర్పే పాఠం — అజ్ఞానమనే తారకాసురుని జ్ఞానమనే వేలాయుధంతో జయించాలి. వయసు, శరీరం కంటే జ్ఞానం, ధైర్యం గొప్పవి — బాలుడైనా తండ్రికే గురువు కాగలడు. వీరత్వం, జ్ఞానం, భక్తి — ఈ మూడింటి సమ్మేళనమే సుబ్రహ్మణ్య తత్త్వం.
తెలుగునాట 'సుబ్బారాయుడు', 'సుబ్రహ్మణ్యం', 'బాల సుబ్రహ్మణ్యం', 'సుబ్బి', 'సుబ్బమ్మ' వంటి పేర్లు ఈ స్వామి భక్తి వల్లనే విస్తృతంగా పెట్టుకుంటారు. దక్షిణ భారత, ద్రావిడ సంప్రదాయంలో మురుగన్ ఆరాధనకు అత్యంత విశిష్ట స్థానం ఉంది.
సుబ్రహ్మణ్యుని జీవితం — వీరత్వానికి, జ్ఞానానికి, యవ్వన శక్తికి ఆదర్శం. విఘ్నాలను ఎదుర్కొనే ధైర్యం, అజ్ఞానాన్ని జయించే జ్ఞానం, ధర్మాన్ని రక్షించే వీరత్వం — ఇవే సుబ్రహ్మణ్య తత్త్వం. ఓం శరవణభవ! హరోహరా! మురుగా!