ఆధ్యాత్మిక & తత్త్వ కీర్తనలు
1
బ్రహ్మ మొక్కటే — సమానత్వం
బ్రహ్మ మొక్కటే పరబ్రహ్మ మొక్కటే
కందువగు హీనాధికము లిందు లేవు
అందరికి శ్రీహరే అంతరాత్మ
ఇందులో జంతుకుల మిన్ని వర్ణములైన
అందరికి శ్రీహరే అంతరాత్మ
భావం: సృష్టికి మూలమైన పరబ్రహ్మం ఒక్కటే. ఇక్కడ హీనుడు, అధికుడు అనే భేదం లేదు — అందరిలోనూ ఉన్న అంతరాత్మ ఆ శ్రీహరియే. ఎన్ని జాతులు, వర్ణాలున్నా అందరిలోనూ ఉన్నది ఒక్క శ్రీహరే. 600 ఏళ్ళ క్రితమే కులభేదాలను, అంటరానితనాన్ని నిరసించిన విప్లవాత్మక కీర్తన.
2
నానాటి బతుకు — జీవిత నాటకం
నానాటి బతుకు నాటకము
కానక కన్నది కైవల్యము
పుట్టుటయు నిజము పోవుటయు నిజము
నట్టనడిమి పని నాటకము
యెట్ట నెదుట కల దీ ప్రపంచము
కట్ట కడపటిది కైవల్యము
భావం: ఈ రోజువారీ బతుకు ఒక నాటకం; కనిపించని మోక్షమే నిజమైనది. పుట్టడం నిజం, చనిపోవడం నిజం — మధ్యలో జరిగేదంతా నాటకమే. ఎదురుగా కనిపించే ఈ ప్రపంచం మిథ్య; చివరికి మిగిలేది మోక్షమే. జీవిత అశాశ్వతత్వాన్ని చాటే గాఢమైన వైరాగ్య కీర్తన.
3
ఎంత మాత్రమున — భక్తి తత్త్వం
ఎంత మాత్రమున ఎవ్వరు తలచిన
అంత మాత్రమే నీవు
అంతరాంతరముల ఎంచి చూడ
పిండంతే నిప్పటి అన్నట్లు
కొలుతురు మిము వైష్ణవులు
కొలుతురు మిమ్ము శైవులు
భావం: ఎవరు ఏ రూపంలో నిన్ను తలచుకుంటే, నువ్వు వారికి ఆ రూపంలోనే కనిపిస్తావు. పిండి ఎంత ఉంటే అప్పడం అంతే — భక్తుని భావననుబట్టే భగవంతుని రూపం. వైష్ణవులు తమ రీతిలో, శైవులు తమ రీతిలో నిన్ను కొలుస్తారు — దేవుడు ఒక్కడే అని చాటే సర్వమత సమన్వయ కీర్తన.
4
ఎంత చదివిన నేమి — వైరాగ్య బోధ
ఎంత చదివిన నేమి వినిన తన
చింత యేల మాను సిరులేల కలుగు
ఇతర దూషణములు యెడసినగాక
అతికాముకుడు గాని యప్పుడు గాక
మతిచంచలము గొంత మానినగాక
గతి యేల కలుగు దుర్గతులేల మాను
భావం: ఎంత చదివినా, ఎంత విన్నా — మనసులోని చింత, దుర్గుణాలు పోకపోతే ప్రయోజనం లేదు. ఇతరులను దూషించడం మానితే, అతి కామం వదిలితే, చంచల మనసును నియంత్రిస్తే గాని మంచి గతి రాదు. విద్య కంటే దుర్గుణ త్యాగం, మనోనిగ్రహం ముఖ్యమని బోధించే కీర్తన.
5
చాలదా బ్రహ్మమిది — సంకీర్తన మహిమ
చాలదా బ్రహ్మమిది సంకీర్తనం మీకు
జాలెల్ల నడగించు సంకీర్తనం
సంతోషకరమైన సంకీర్తనం
సంతాపమణగించు సంకీర్తనం
జంతువుల రక్షించు సంకీర్తనం
భావం: ఈ సంకీర్తనమే మీకు బ్రహ్మము (పరమ సాధనం); ఇది అన్ని బాధలను అణచివేస్తుంది. సంతోషాన్ని ఇచ్చేది, సంతాపాన్ని తొలగించేది, జీవులను రక్షించేది — ఈ విష్ణు సంకీర్తనమే. భగవన్నామ సంకీర్తన మహిమను చాటే కీర్తన; కలియుగంలో నామస్మరణే ముక్తి మార్గమని సందేశం.
6
మనుజుడై పుట్టి — మానవ జన్మ సార్థకత
మనుజుడై పుట్టి మనుజుని సేవించి
అనుదినమును దుఃఖ మందనేలా
తనువు నమ్మినవాని దరిద్రమే కాని
ఘనుడైన శ్రీవేంకటపతి సేవ చేయరో
భావం: మానవుడిగా పుట్టి, మరో మానవుడిని (రాజులను, ధనికులను) సేవించి, రోజూ దుఃఖపడటం ఎందుకు? ఈ నశ్వరమైన శరీరాన్ని నమ్ముకుంటే దారిద్ర్యమే మిగులుతుంది. అంతకంటే ఘనుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుని సేవించండి. ఆత్మగౌరవాన్ని, దైవ సేవ ప్రాధాన్యాన్ని చాటే కీర్తన.
వేంకటేశ్వర & దైవ స్తుతి కీర్తనలు
7
అదివో అల్లదివో — తిరుమల వర్ణన
అదివో అల్లదివో హరివాసము
పదివేలు శేషుల పడగల మయము
అదె వేంకటాచల మఖిలోన్నతము
అదివో బ్రహ్మాదుల కపురూపము
అదె చూడుడదె మొక్కుడానంద మయము
భావం: అదిగో అల్లదిగో శ్రీహరి నివాసం — పదివేల ఆదిశేషుల పడగల సమూహం (ఏడుకొండలు). అదిగో సర్వోన్నతమైన వేంకటాచలం, బ్రహ్మాది దేవతలకే అపురూపమైనది. అదిగో చూడండి, మొక్కండి — అది ఆనందమయం! తిరుమల క్షేత్ర వైభవాన్ని కళ్ళకు కట్టే ప్రసిద్ధ కీర్తన; భరతనాట్యం, కూచిపూడిలో నృత్యం చేస్తారు.
8
నారాయణతే నమో నమో — నామ స్తుతి
నారాయణాయ నమో నమో
నానాత్మనే నమో నమో
గోవిందాయ నమో నమో
గోపాలాయ నమో నమో
దేవేశాయ నమో నమో దివ్యగుణాయ నమో
భావం: నారాయణునికి నమస్కారం, సర్వాత్మకుడైన వానికి నమస్కారం. గోవిందునికి, గోపాలునికి, దేవదేవునికి, దివ్య గుణాలు కలవానికి నమస్కారం. విష్ణువు యొక్క వివిధ నామాలను స్మరిస్తూ నమస్కరించే ఈ కీర్తన — ఎవరు దీనిని తలచినా ఇహపర సాధన మంత్రమని అన్నమయ్య చెబుతాడు.
9
పొడగంటిమయ్యా — తొలి దర్శనం
పొడగంటిమయ్యా నిన్ను పురుషోత్తమా
మము నెడయక వెలయు మా స్వామీ
ప్రతిలేని గోపురప్రభలు గంటి
శతకోటి సూర్యతేజములు వెలుగగంటి
భావం: ఓ పురుషోత్తమా! నిన్ను దర్శించాము స్వామీ! మమ్మల్ని విడిచిపెట్టకుండా మాతోనే ఉండు. సాటిలేని గోపుర కాంతులను చూశాను, శతకోటి సూర్యుల తేజస్సు వెలగడం చూశాను. ఎనిమిదేళ్ళ బాల అన్నమయ్య తిరుమలలో స్వామిని తొలిసారి దర్శించినప్పుడు ఆలపించిన మొదటి కీర్తన.
10
కట్టెదుర వైకుంఠము — తిరుమల మహిమ
కట్టెదుర వైకుంఠము కాణాచయిన కొండ
తెట్టలాయ మహిమలే తిరుమల కొండ
వేదములే శిలలై వెలసినది కొండ
శ్రీదేవు డుండేటి శేషాద్రి కొండ
భావం: ఎదురుగా కనిపించే వైకుంఠమే ఈ తిరుమల కొండ; మహిమలతో నిండిన పవిత్ర క్షేత్రం. వేదాలే శిలలుగా మారి వెలసిన కొండ, శ్రీహరి నివసించే శేషాద్రి కొండ. తిరుమల కొండ యొక్క దివ్యత్వాన్ని, పవిత్రతను వర్ణించే కీర్తన — ఆ కొండే సాక్షాత్తు వైకుంఠమని భావం.
11
వినరో భాగ్యము — విష్ణుకథ మహిమ
వినరో భాగ్యము విష్ణుకథ
వెనుబలమిదివో విష్ణుకథ
పుట్టుగు లేకుండే పుణ్యమిదివో
నెట్టన బాసిన నిధానమిదివో
భావం: ఓ మానవులారా! విష్ణుకథను వినడమే మీ భాగ్యం; ఇదే మీకు వెనుబలం (ఆధారం). జన్మరాహిత్యాన్ని (మోక్షాన్ని) ఇచ్చే పుణ్యం ఇది, దొరికిన అమూల్య నిధానం ఇది. భగవంతుని కథలను వినడం, కీర్తించడం వల్ల కలిగే పుణ్యఫలాన్ని చాటే కీర్తన.
12
ఇందరికి అభయంబు — అభయ హస్తం
ఇందరికి అభయంబు లిచ్చు చేయి
కందువగు మంచి బంగారు చేయి
వెలలేని వేదములు వెదకి తెచ్చిన చేయి
చిలుకుచు అమృతంబు జిలికించు చేయి
భావం: అందరికీ అభయాన్ని (రక్షణను) ఇచ్చే చేయి, విలువైన మంచి బంగారు చేయి. వెలకట్టలేని వేదాలను వెతికి తెచ్చిన చేయి (మత్స్యావతారం), క్షీరసాగర మథనంలో అమృతాన్ని చిలికించిన చేయి. శ్రీహరి హస్తం యొక్క మహిమను, ఆయన అవతార కార్యాలను స్తుతించే కీర్తన.
13
మచ్చ కూర్మ — దశావతార స్తుతి
మచ్చ కూర్మ వరాహ మనుష్య సింహ వామనా
పరశురామ రఘురామ ప్రభల కృష్ణ
బుద్ధ కల్క్యవతారములు దాల్చిన
సర్వేశ నీకే శరణు శ్రీవేంకటేశ
భావం: మత్స్యం, కూర్మం, వరాహం, నరసింహం, వామనుడు, పరశురాముడు, శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, బుద్ధుడు, కల్కి — ఈ దశావతారాలను ధరించిన ఓ సర్వేశ్వరా! శ్రీవేంకటేశా! నీకే శరణు. విష్ణువు పది అవతారాలను స్మరిస్తూ శరణాగతి చేసే కీర్తన.
బాల కృష్ణ & లాలి కీర్తనలు
14
ముద్దుగారే యశోద — బాలకృష్ణ వర్ణన
ముద్దుగారే యశోద ముంగిట ముత్యము వీడు
తిద్దరగ రాని మహా దేవుడీతడు
అంత నింత గొల్లెతల అరచేతి ముత్యము వీడు
పంత మాడే కంసుని పాలి వజ్రము వీడు
భావం: యశోద ముంగిట ఆడే ముద్దుల ముత్యం ఈ బాలకృష్ణుడు; సరిదిద్దలేని (అంతుచిక్కని) మహాదేవుడు ఇతడు. గొల్లభామల అరచేతి ముత్యం, కంసునికి మాత్రం పంతంతో వచ్చిన వజ్రం (మృత్యువు) ఇతడు. బాలకృష్ణుని ముద్దు రూపాన్ని, దివ్యత్వాన్ని వర్ణించే ప్రసిద్ధ కీర్తన; నృత్యానికి ప్రసిద్ధం.
15
జో అచ్యుతానంద — జోలపాట
జో అచ్యుతానంద జోజో ముకుంద
లాలి పరమానంద లాలి గోవింద
అంగజ జనకుడ ఆనందమయుడ
జో జో పంకజనాభ జో జో ముకుంద
భావం: నిద్రపో అచ్యుతానందా (కృష్ణా), జోజో ముకుందా; లాలి పాడుతున్నా పరమానందా, లాలి గోవిందా. ఓ ఆనందస్వరూపా, పద్మనాభా — జోజో నిద్రపో. పసిపిల్లలను ఉయ్యాలలో పడుకోబెట్టి పాడే ఈ జోలపాటను అన్నమయ్యే రచించాడు — నేటికీ తెలుగు ఇళ్ళలో అమ్మలు పాడే లాలిపాట.
16
లాలి శ్రీ క్రిష్ణయ్య — లాలి పాట
లాలి శ్రీ క్రిష్ణయ్య నీల మేఘవర్ణ
లాలి పూబంతి వంటి లలిత గాత్రా
లాలి జగదేకవీర లాలి సుగుణధామ
లాలి యశోదనందన లాలి ముకుంద
భావం: నిద్రపో శ్రీకృష్ణయ్యా! నీలమేఘ వర్ణుడా, లాలి! పూబంతి వంటి సుకుమార శరీరం కలవాడా, లాలి! జగదేకవీరా, సుగుణాల నిధీ, యశోదానందనా, ముకుందా — లాలి! బాలకృష్ణుని కోసం పాడే మరో మధురమైన లాలిపాట.
17
కులుకక నడవరో — బాల లీల
కులుకక నడవరో కొమ్మలాలా
జలజల రాలీని జాజులు మాయమ్మకు
ఒయ్యనె మాటలాడరో ఓ కొమ్మలాలా
గయ్యాళి యలమేలుమంగ మాయమ్మకు
భావం: ఓ చెలులారా! కదలకుండా (మెల్లగా) నడవండి — లేకపోతే మా అమ్మ (అలమేలుమంగ) తలలోని జాజిపూలు జలజల రాలిపోతాయి. మెల్లగా మాట్లాడండి. అలమేలుమంగమ్మ (లక్ష్మి) అలంకారాన్ని, ఆమె పట్ల చెలుల ప్రేమను వర్ణించే శృంగార-భక్తి కీర్తన.
18
చందమామ రావో — బాల ఆట
చందమామ రావో జాబిల్లి రావో
కుందనపు పైడి కోర వెన్న పాలు తేవో
నగుమోము చక్కని జాజర పూదండ
మొగమున ముత్యాల మూటలు తేవో
భావం: చందమామా రా! జాబిల్లీ రా! బంగారు కోరలో వెన్న, పాలు తీసుకురా! నవ్వుతున్న చక్కని మోము కలవాడా, ముత్యాల మూటలు తీసుకురా! తల్లి బిడ్డకు చందమామను చూపిస్తూ గోరుముద్దలు తినిపించే తెలుగు సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబించే ముద్దుల కీర్తన.
లక్ష్మీ & దేవీ కీర్తనలు
19
క్షీరాబ్ధి కన్యకకు — లక్ష్మీ నీరాజనం
క్షీరాబ్ధి కన్యకకు శ్రీ మహాలక్ష్మికిని
నీరజాలయమునకు నీరాజనం
జలజాతమందుండే చల్లని తల్లికి
నెలకొన్న కరుణ చూపు నెలతకు నీరాజనం
భావం: క్షీరసాగరం నుండి జన్మించిన కన్యకు, శ్రీ మహాలక్ష్మికి, పద్మంలో నివసించే తల్లికి నీరాజనం (హారతి). కమలంలో ఉండే చల్లని తల్లికి, కరుణ చూపే అమ్మకు హారతి. శ్రీమహాలక్ష్మికి హారతి ఇచ్చే ఈ కీర్తన — తిరుమలలో ఏకాంత సేవలో నిత్యం పాడతారు.
20
జయ లక్ష్మి వరలక్ష్మి — లక్ష్మీ స్తుతి
జయ లక్ష్మి వరలక్ష్మి సంగ్రామ వీరలక్ష్మి
జయ ధనలక్ష్మి ధాన్యలక్ష్మి
జయ గజలక్ష్మి సంతానలక్ష్మి
జయ విజయలక్ష్మి శ్రీవేంకటేశు రాణి
భావం: జయము లక్ష్మికి, వరాలిచ్చే వరలక్ష్మికి, యుద్ధంలో వీర్యమిచ్చే వీరలక్ష్మికి! జయము ధనలక్ష్మికి, ధాన్యలక్ష్మికి, గజలక్ష్మికి, సంతానలక్ష్మికి, విజయలక్ష్మికి — శ్రీవేంకటేశ్వరుని రాణికి! అష్టలక్ష్ముల రూపాలను స్తుతించే కీర్తన.
21
కొలని దోపరికి — గొబ్బిళ్ళ పాట
కొలని దోపరికి గొబ్బిళ్ళో
యదుకుల స్వామికి గొబ్బిళ్ళో
కొండగొడుగుగా గోవుల గాచిన
కొండొక శిశువుకు గొబ్బిళ్ళో
భావం: చెరువులో (యమునలో) దూకిన (కాళీయ మర్దనం చేసిన) వానికి గొబ్బిళ్ళు! యదువంశ స్వామికి గొబ్బిళ్ళు! కొండను గొడుగుగా చేసి (గోవర్ధనం ఎత్తి) గోవులను కాచిన ఆ చిన్నికృష్ణునికి గొబ్బిళ్ళు! సంక్రాంతి గొబ్బిళ్ళ పాట రూపంలో కృష్ణ లీలలను కీర్తించే జానపద శైలి కీర్తన.
శృంగార సంకీర్తనలు
22
జగడపు చనువుల — శృంగార జాజర
జగడపు చనువుల జాజర
సగినల మంచపు జాజర
మోహమున చెలరేగే మోహనాంగుల కేళి
జాజర పంటల జాజర
భావం: ప్రేమకలహాల చనువుతో కూడిన జాజర (శృంగార క్రీడ), స్నేహితురాళ్ళ మంచంపై జాజర. మోహంతో చెలరేగే అందగత్తెల ఆట, ఆనందపు పంటలు పండించే జాజర. వేంకటేశ్వర-అలమేలుమంగల దాంపత్యాన్ని వర్ణించే శృంగార కీర్తన — జీవాత్మ పరమాత్మల ఐక్యతకు ప్రతీక.
23
చక్కని తల్లికి — అలమేలుమంగ
చక్కని తల్లికి చాంగుభళా
తానిచ్చ కీవ్వరివాడే చాంగుభళా
కొలని దోపరికి గొబ్బిళ్ళో
చెలరేగి మాయింటి సిరికి చాంగుభళా
భావం: అందమైన తల్లికి (అలమేలుమంగకు) చాంగుభళా (జయజయధ్వానం)! ఆమె ఇష్టానికి ఎవరివాడవు? మా ఇంటి సిరికి (లక్ష్మికి) చాంగుభళా! అలమేలుమంగమ్మ సౌందర్యాన్ని, వైభవాన్ని కీర్తిస్తూ 'చాంగుభళా' అనే జయధ్వానంతో పాడే కీర్తన.
24
నిగమ నిగమాంత — వేదాంత శృంగారం
నిగమ నిగమాంత వర్ణిత మనోహర రూప
నగరాజధరుడ శ్రీ నారాయణా
దేవ యీవేళ నను తేకువ గావుమయా
శ్రీవేంకటేశ నీవే చేకొనవే
భావం: వేదాలు, వేదాంతాలు వర్ణించిన మనోహర రూపం కలవాడా, గోవర్ధన గిరిని ధరించిన శ్రీనారాయణా! ఓ దేవా! ఈ వేళ నన్ను ధైర్యంగా రక్షించు. శ్రీవేంకటేశా! నీవే నన్ను చేరదీసుకో. వేదాంత భావనను శృంగార భక్తితో మేళవించిన కీర్తన.
25
ఇట్టి ముద్దులాడి — బాల శృంగారం
ఇట్టి ముద్దులాడి బాలుడేడ వాడు
వాని నెత్తుకొనరె వనితలు
నట్టనడిమి యింటి నగుమోము బాలుడు
తుట్టతుదల వాడు దొరికెనమ్మా
భావం: ఇంత ముద్దులు మూటగట్టే ఈ బాలుడు (కృష్ణుడు) ఎక్కడివాడు? ఓ స్త్రీలారా! వాడిని ఎత్తుకోండి. నడిమింటి నగుమోము బాలుడు, చివరికి మనకు దొరికాడమ్మా! బాలకృష్ణుని ముద్దు చేష్టలను, గోపికల వాత్సల్యాన్ని వర్ణించే కీర్తన.
నీతి & జీవన తత్త్వ కీర్తనలు
26
ఆకటి వేళల — శరణాగతి
ఆకటి వేళల అలపైన వేళలను
తేకువ హరినామమే దిక్కు మరిలేదు
కొరమాలి కడకును శరీరము విడిచినా
హరినామమే గతి అంత్యమునను
భావం: ఆకలి వేళలలో, అలసిన కష్ట సమయాలలో — ధైర్యాన్నిచ్చే హరినామమే దిక్కు, మరి వేరే ఆధారం లేదు. చివరికి శరీరం విడిచిపెట్టే అంత్య సమయంలోనూ హరినామమే గతి. కష్ట సమయాల్లో, మరణ సమయంలో భగవన్నామమే ఆధారమని చాటే శరణాగతి కీర్తన.
27
దాచుకో నీ పాదాలకు — సమర్పణ
దాచుకో నీ పాదాలకు దగ నేజేసిన పూజలివి
పూచిన పూవులు నీవే పూజలందుకొనవే
వొక్క సంకీర్తనె చాలు వో వేంకటేశ్వరా
నిక్కము నిన్ను బ్రోచుటకు
భావం: ఓ స్వామీ! నీ పాదాలకు నేను భక్తితో చేసిన ఈ పూజలను దాచుకో (స్వీకరించు). పూచిన ఈ పూవులు నీవే, ఈ పూజలను నీవే అందుకో. ఓ వేంకటేశ్వరా! నన్ను రక్షించడానికి నిజంగా ఒక్క సంకీర్తనే చాలు. తన కీర్తనలన్నీ స్వామికే అంకితమని చాటే శరణాగతి కీర్తన.
28
ఎవ్వరి మాయలు — తత్త్వ బోధ
ఎవ్వరి మాయలు వారికి సంతోషమె
అవ్వల నివ్వల నీవే అంతరాత్మవు
కానివి తలచిన మాయ గానని తలచిన మాయ
పూని శ్రీవేంకటేశ్వర నీవే మాకు దిక్కు
భావం: ఎవరి మాయలు వారికి సంతోషమే (భ్రమ). కానీ అటు ఇటు, అంతటా నీవే అంతరాత్మవు. చూసేది మాయ, చూడనిది మాయ — అన్నీ మాయే. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! నీవే మాకు దిక్కు. ప్రపంచపు మాయను, భగవంతుని సర్వాంతర్యామిత్వాన్ని చాటే తత్త్వ కీర్తన.
29
అలర చంచలమైన — ఉయ్యాల పదం
అలర చంచలమైన ఆత్మలందుండ నీ
అలవాటు చేసె నీవుయ్యాల
పలుమారు నుచ్ఛ్వాస పవనమందుండ నీ
భావంబు దెలిపె నీవుయ్యాల
భావం: చంచలమైన ఆత్మలలో (మనసులలో) ఉండే నీ అలవాటును ఈ ఉయ్యాల తెలియజేస్తుంది. పదేపదే వచ్చే ఊపిరి (శ్వాస) గాలిలో ఉండే నీ భావాన్ని ఈ ఉయ్యాల తెలుపుతుంది. భగవంతుడు ప్రతి శ్వాసలో, ప్రతి హృదయంలో ఉన్నాడని ఉయ్యాల ఊపే భావనతో చెప్పే ఆధ్యాత్మిక కీర్తన.
30
భావయామి గోపాలబాలం — సంస్కృత కీర్తన
భావయామి గోపాలబాలం మన-
స్సేవితం తత్పదం చింతయేహం సదా
నిరతకర కలిత నవనీతం
తిరువేంకటాచల స్థితమ్ అనుపమం హరిం
భావం: గోపాలబాలుని (బాలకృష్ణుని) నా మనసులో ధ్యానిస్తున్నాను; ఆయన పాదాలను సదా స్మరిస్తున్నాను. చేతిలో ఎల్లప్పుడూ వెన్న కలిగినవాడు, తిరువేంకటాచలంపై వెలసిన సాటిలేని శ్రీహరి. అన్నమయ్య సంస్కృతంలో రచించిన ప్రసిద్ధ కీర్తన — బాలకృష్ణుని, వేంకటేశ్వరుని ఏకం చేసి స్తుతిస్తుంది.
31
శ్రీవేంకటేశ్వర సర్వరక్ష — పంచభూత రక్ష
భూమిదేవిపతియైన పురుషోత్తముడే మాకు
భూమిపై నేడనుండినా భూమిరక్ష
సాధించి శ్రీవేంకటాద్రి సర్వేశ్వరుడే మాకు
సాదరము మీరినట్టి సర్వరక్ష
భావం: భూదేవికి పతి అయిన పురుషోత్తముడే భూమిపై మాకు రక్ష; జలధిశాయి అయిన దేవుడే జలరక్ష; యజ్ఞమూర్తి అగ్నిరక్ష; వాయురక్ష, ఆకాశరక్ష — పంచభూతాలలోనూ ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడే మాకు సర్వరక్ష. భగవంతుడు పంచభూతాలలోనూ వ్యాపించి భక్తులను రక్షిస్తాడని చాటే కీర్తన.