✨ ప్రత్యేకత
అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటి — ప్రాచీన శారదా పీఠం | ప్రస్తుతం పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (PoK)లో ఉన్నట్లు చెబుతారు | శారికా దేవి (హరి పర్బత్) ప్రత్యామ్నాయ క్షేత్రంగా శ్రీనగర్లో పూజలు
చరిత్ర & పురాణ గాథ — History
ప్రామాణిక అష్టాదశ శక్తి పీఠ స్తోత్రం ('కాశ్మీరేషు సరస్వతీ') ప్రకారం, అష్టాదశ శక్తి పీఠాలలో ఒకటి కాశ్మీర్లో సరస్వతీ దేవి రూపంలో వెలసింది. ఈ క్షేత్రాన్ని 'శారదా పీఠం' అని పిలుస్తారు — ఇది ప్రాచీన కాలంలో సంస్కృత విద్యకు, తత్వశాస్త్రానికి అత్యంత ప్రసిద్ధ కేంద్రంగా వెలిగింది.
ముఖ్యమైన గమనిక: ఈ మూల శారదా పీఠం ప్రస్తుతం పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్ (PoK) భూభాగంలో, నీలం నదీ లోయలో ఉందని చారిత్రక, భౌగోళిక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి — ఇది భారతదేశ నియంత్రణలో లేని ప్రాంతం. అందువల్ల ఈ మూల క్షేత్రాన్ని భారతీయ భక్తులు ప్రత్యక్షంగా దర్శించడం ప్రస్తుతం సాధ్యం కాదు.
ఆది శంకరాచార్యులు తమ దిగ్విజయ యాత్రలో ఈ శారదా పీఠాన్ని దర్శించి, సర్వజ్ఞ పీఠాన్ని అధిరోహించారని ప్రసిద్ధ గాథ. ఈ క్షేత్రం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక, విద్యా చరిత్రలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగినదిగా పరిగణించబడుతుంది.
మూల క్షేత్రం అందుబాటులో లేకపోవడంతో, భారత నియంత్రణలో ఉన్న జమ్మూ-కాశ్మీర్లోని శ్రీనగర్లో గల హరి పర్బత్ కొండపై ఉన్న శారికా దేవి ఆలయాన్ని ఈ సరస్వతీ శక్తి సంప్రదాయానికి దగ్గరి, ప్రత్యామ్నాయ ఆరాధనా క్షేత్రంగా భక్తులు భావిస్తారు — అయితే ఇది మూల శక్తి పీఠం కాదని స్పష్టం చేయాలి. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ప్రయాణించగల సరస్వతీ క్షేత్రాలలో తెలంగాణలోని బాసర జ్ఞాన సరస్వతీ దేవాలయం అత్యంత ప్రసిద్ధమైనదిగా, సులభంగా దర్శించగలిగేదిగా చెప్పుకోవచ్చు.