1. ఉదయం లేవగానే
నిద్ర లేవగానే హనుమంతుని స్మరించడం సంప్రదాయం.
मनोजवं मारुततुल्यवेगं
जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ।
वातात्मजं वानरयूथमुख्यं
श्रीरामदूतं शरणं प्रपद्ये ॥
మనోజవం మారుతతుల్యవేగం
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ ।
వాతాత్మజం వానరయూథముఖ్యం
శ్రీరామదూతం శరణం ప్రపద్యే ॥
భావం: మనసంత వేగం కలవాడు; వాయువుతో సమానమైన వేగం కలవాడు; ఇంద్రియాలను జయించినవాడు; బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు; వాయుపుత్రుడు; వానర సైన్యాధిపతి; శ్రీరాముని దూత — ఆయన శరణు పొందుతున్నాను.
వివరణ: ఇది హనుమంతుని అత్యంత ప్రసిద్ధ శ్లోకం — రామాయణం సుందరకాండ నుండి. రోజూ ఉదయం చదివే ఒక్క శ్లోకం ఇదే.
గమనించండి: జితేంద్రియం (ఇంద్రియ జయం), బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం (బుద్ధిలో శ్రేష్ఠుడు) — బలం కంటే ముందు ఆత్మనిగ్రహం, బుద్ధి.
2. 12 నామాలు — రోజూ చెప్పవలసినవి
हनुमानञ्जनासूनुः वायुपुत्रो महाबलः ।
रामेष्टः फाल्गुनसखः पिङ्गाक्षोऽमितविक्रमः ॥
उदधिक्रमणश्चैव सीताशोकविनाशकः ।
लक्ष्मणप्राणदाता च दशग्रीवस्य दर्पहा ॥
హనుమానంజనాసూనుః వాయుపుత్రో మహాబలః ।
రామేష్టః ఫాల్గునసఖః పింగాక్షోఽమితవిక్రమః ॥
ఉదధిక్రమణశ్చైవ సీతాశోకవినాశకః ।
లక్ష్మణప్రాణదాతా చ దశగ్రీవస్య దర్పహా ॥
భావం: 1. హనుమాన్ · 2. అంజనా సూనుడు (అంజన కుమారుడు) · 3. వాయుపుత్రుడు · 4. మహాబలుడు · 5. రామేష్టుడు (రామునికి ప్రియుడు) · 6. ఫాల్గున సఖుడు (అర్జునుని మిత్రుడు) · 7. పింగాక్షుడు (గోధుమ వర్ణ కళ్ళు) · 8. అమిత విక్రముడు · 9. ఉదధిక్రమణుడు (సముద్రాన్ని దాటినవాడు) · 10. సీతా శోక వినాశకుడు · 11. లక్ష్మణ ప్రాణదాత · 12. దశగ్రీవ దర్పహారి (రావణ గర్వభంగం చేసినవాడు)
వివరణ: ఇవే హనుమంతుని ద్వాదశ నామాలు. ప్రతి పేరూ ఒక కథ. ఫాల్గున సఖుడు — మహాభారత యుద్ధంలో అర్జునుని రథ ధ్వజంపై హనుమంతుడు ఉన్నాడు.
एवं द्वादश नामानि कपीन्द्रस्य महात्मनः ।
स्वापकाले प्रबोधे च यात्राकाले च यः पठेत् ।
तस्य सर्वभयं नास्ति रणे च विजयी भवेत् ॥
ఏవం ద్వాదశ నామాని కపీంద్రస్య మహాత్మనః ।
స్వాపకాలే ప్రబోధే చ యాత్రాకాలే చ యః పఠేత్ ।
తస్య సర్వభయం నాస్తి రణే చ విజయీ భవేత్ ॥
భావం: మహాత్ముడైన కపీంద్రుని ఈ పన్నెండు నామాలను — నిద్రించే ముందు, నిద్ర లేచినప్పుడు, ప్రయాణం చేసేటప్పుడు ఎవరు పఠిస్తారో — వారికి ఏ భయమూ ఉండదు, పోరాటంలో విజయం లభిస్తుంది.
వివరణ: మూడు సమయాలు: నిద్రకు ముందు · నిద్ర లేచాక · ప్రయాణానికి ముందు. ఇది రోజువారీ పఠనానికి అత్యంత సులభమైన స్తోత్రం — కేవలం 12 పేర్లు.
3. రాత్రి స్మరణ & రోజువారీ క్రమం
बुद्धिर्बलं यशो धैर्यं निर्भयत्वमरोगता ।
अजाड्यं वाक्पटुत्वं च हनूमत्स्मरणाद्भवेत् ॥
బుద్ధిర్బలం యశో ధైర్యం నిర్భయత్వమరోగతా ।
అజాడ్యం వాక్పటుత్వం చ హనూమత్స్మరణాద్భవేత్ ॥
భావం: బుద్ధి, బలం, కీర్తి, ధైర్యం, నిర్భయత్వం, ఆరోగ్యం, చురుకుదనం, వాక్పటుత్వం — ఇవన్నీ హనుమంతుని స్మరణతో లభిస్తాయి.
వివరణ: ఎనిమిది ఫలితాలు. గమనించండి — మొదటిది బుద్ధి, బలం కాదు. చివరిది వాక్పటుత్వం (మాట్లాడే నైపుణ్యం) — కిష్కింధా కాండలో హనుమంతుని మాటలు విని రాముడు ప్రశంసించాడు.
విద్యార్థులు, పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యేవారు ఈ శ్లోకాన్ని విశేషంగా చదువుతారు.
రోజువారీ క్రమం — ఎలా చదవాలి
ఉదయం (నిద్ర లేవగానే):
1. మనోజవం మారుతతుల్యవేగం... (ఒక్క శ్లోకం చాలు)
2. సమయం ఉంటే — ద్వాదశ నామాలు
మంగళవారం / శనివారం:
1. దీపం వెలిగించండి · రామ నామం స్మరించండి
2. హనుమాన్ చాలీసా
3. సంకట మోచన అష్టకం (కష్టాలలో ఉంటే)
ప్రయాణానికి ముందు: హనుమత్ కవచం లేదా ద్వాదశ నామాలు
రాత్రి పడుకునే ముందు: బుద్ధిర్బలం యశో ధైర్యం...
ముఖ్యం: ఎన్ని చదివారన్నది కాదు — ఎంత మనసుపెట్టి చదివారన్నది ముఖ్యం. ఒక్క శ్లోకం భక్తితో చదివితే చాలు.